Nauka dla każdego: Jak ocenia Pan poziom zainteresowania kształceniem ustawicznym w Polsce ?


Jerzy Karpiński: Zainteresowanie kształceniem ustawicznym w Polsce oceniam jako średnie. O ile indywidualnie ludzie chcą się kształcić, o tyle zakłady pracy w zdecydowanej większości nie są tym zainteresowane. Firmy przeprowadzają krótkie szkolenia, aby dostosować umiejętności nowego pracownika do określonego miejsca pracy. Brak jednak planowego i systematycznego podnoszenia kwalifikacji pracowników.

Nauka dla każdego: Czy Pana zdaniem oferta edukacyjna dla osób dorosłych jest zgodna z potrzebami gospodarki ?


Jerzy Karpiński: W szkołach publicznych dla dorosłych istnieje w dużym stopniu kontrola ze strony organów prowadzących kierunków kształcenia zawodowego. Powiaty dbają o to, aby kształcenie w danym zawodzie nie było powielane w podlegającym im szkołach. Każdy nowy kierunek kształcenia jest także oceniany przez Powiatową Radę Zatrudnienia, która wydaje zgodę lub nie na jego otwarcie. Zależy to od zapotrzebowania na regionalnym rynku pracy na dany zawód.
Powyższe ograniczenia nie dotyczą szkół niepublicznych prowadzących kształcenie ustawiczne dorosłych. Przyjmowani są wszyscy chętni na każdy kierunek kształcenia, niezależnie od potrzeb rynku.
Innym problemem jest zmieniający się wciąż rynek pracy, za którym kształcenie w 3-letnich i 4-letnich technikach nie nadąża. Centra Kształcenia Ustawicznego, które są dużymi placówkami kształcenia dorosłych prowadzą swoje badania rynku pracy, wykorzystują analizę zatrudnienia i bezrobocia przygotowane przez wojewódzki i powiatowe urzędy pracy i starają się przedstawiać oferty edukacyjne dorosłych zgodne z aktualnymi potrzebami regionalnej gospodarki.

Nauka dla każdego: Na jakich kierunkach/specjalnościach można się kształcić?

Jerzy Karpiński: Dorośli mogą się kształcić w różnego typach szkołach. Absolwenci szkół podstawowych i gimnazjum mogą ukończyć 3-letnie liceum ogólnokształcące
lub 4-letnie technikum np. w zawodach technik elektryk, technik mechanik, technik fryzjer, technik żywienia i gospodarstwa domowego, a także pójść do zasadniczej szkoły zawodowej dla dorosłych.
Absolwenci zasadniczych szkół zawodowych mogą być przyjęci do 2-letnich uzupełniających liceów ogólnokształcących lub 3-letnich techników uzupełniających o kierunkach jak wyżej.
Absolwenci liceów i techników mogą zdobyć zawód lub go zmienić w szkole policealnej. I tu już jest możliwość uzyskania tytułu technika w ciągu 1,5 roku (np. technik bezpieczeństwa i higieny pracy) lub 2 lat (np. technik budownictwa, technik organizacji reklamy, technik rachunkowości, technik architektury krajobrazu i inne).
Część kierunków kształcenia zawodowego może składać się z kilku specjalizacji np. technik ekonomista posiada specjalności: zarządzanie zasobami ludzkimi, marketing. Centrum Kształcenia Ustawicznego w Toruniu oferuje ponad 20 kierunków kształcenia zawodowego w szkołach średnich i policealnych.

Nauka dla każdego: Czy przekwalifikowanie się osoby w średnim wieku jest trudne ?


Jerzy Karpiński: Osoba dorosła otrzymuje wiele możliwości przekwalifikowania się, tak w formach szkolnych jak i pozaszkolnych.

W formach szkolnych, to ukończenie szkoły średniej albo policealnej. Jeśli już posiada szkołę średnią i aktualny zawód i chce go zmienić, to najkrótsza forma szkolna, to wymieniona już wcześniej szkoła policealna, w której nauka trwa 1,5 roku lub 2 lata.
W formach pozaszkolnych zdobyć kwalifikacje można poprzez ukończenie kursów kwalifikacyjnych. Powiatowe urzędy pracy organizują kursy przyuczające do zawodu, np. sprzedawca kasjer, fryzjer, sekretarka – asystentka szefa itp., a także kursy przedsiębiorczości, na których przygotowuje się biznesplany pomagające uczestnikom kursów otworzyć własną działalność gospodarczą.
Oczywiście ukończenie jednej, czy kilku form kształcenia przez człowieka dorosłego wymaga wysiłku i dobrej wewnętrznej dyscypliny. Trzeba pamiętać że osoba w średnim wieku najczęściej posiada już wiele obowiązków rodzinnych, ma dużą przerwę w nauce. Wymaga życzliwej pomocy doradcy zawodowego i nauczyciela dobrze przygotowanego do pracy z ludźmi dorosłymi.

Nauka dla każdego: Co może Pan poradzić osobom poszukującym innego zawodu ?


Jerzy Karpiński: Osoby poszukujące innego zawodu można podzielić na 2 kategorie:
a) na osoby, które już wiedzą jaki chcą zdobyć zawód. Oni powinni starannie wybrać placówkę kształcenia ustawicznego. Jeśli pragną zdobyć zawód
z tytułem technika, to powinni wybrać formę szkolną, pamiętając, że jest to dłuższa forma kształcenia zawodowego. Jeśli chcą szybko zdobyć zawód robotniczy, to powinni ukończyć kurs kwalifikacyjny, który trwa od 3 miesięcy do pół roku.
b) na osoby, które nie wiedzą jaki chcą mieć zawód lub poszukują zawodu, który w miarę szybko zapewni im miejsce pracy. Osoby takie powinny najpierw zgłosić się do doradcy zawodowego w powiatowym urzędzie pracy lub w placówce kształcenia ustawicznego. Uzyskają tam pomoc w podjęciu decyzji, czego się uczyć i gdzie się uczyć. Uzyskają też podstawowe informacje o zapotrzebowaniu na zawody na aktualnym rynku pracy.

Jerzy Karpiński - Dyrektor Centrum Kształcenia Ustawicznego w Toruniu